Krynickie wody – dar dla serca

220 lat Uzdrowiska Krynica

 

W Polsce rozlewnictwo wód mineralnych ma starszą i piękniejszą tradycję, niż historie najbardziej znanych na świecie wód francuskich. Wszystko to jest zasługą Kryniczanki, goszczącej na rodzimych stołach już od ponad 220 lat!

   

Ponad dwa wieki tradycji

 

Początki krynickiego uzdrowiska sięgają 1793 r., ale wszystko zaczęło się już w 1784 r., kiedy to komisarz obwodowy Franciszek Styx de Saubergen objeżdżał w sprawach urzędowych „państwo muszyńskie”. Zainteresował się źródłem krynickim i nabył je wraz z przyległymi gruntami od miejscowych chłopów za 204 złote polskie.

 

Ta data stała się początkiem zakładu zdrojowego w Krynicy, jak i eksploatacji Zdroju Głównego. Pierwszych badań krynickich wód dokonał prof. nauk przyrodniczych Akademii Lwowskiej Baltazar Haequet, który w latach 1788-1795 odbywał podróż przyrodoznawczą po Karpatach. Zachwycony obfitością i składem chemicznym wody wyraził on życzenie instalacji odpowiednich urządzeń, aby można było pić wodę na miejscu, zbudowanie mieszkań dla przyjeżdżających i założenie fabryki flaszek kamionkowych.

 

kryniczanka_1_521

 

Już w 1805 r. została powołana rządowa komisja, która pod przewodnictwem profesora chemii Uniwersytetu Krakowskiego, dr Schultesa ponownie zbadała stan zdrojowiska i źródeł. Komisja przedstawiła wnioski: podjęcie budowy dróg dojazdowych z Sącza i Dukli, budowę domów mieszkalnych dla przyjeżdżających chorych, udostępnienie źródeł i zabezpieczenie przed szkodami i zanieczyszczeniami, podjęcie działań, mających na celu uprzyjemnienie kuracjuszom pobytu, ustanowienie stałego lekarza zdrojowego, założenie fabryki flaszek kamionkowych przeznaczonych do wysyłki wody i wybudowanie grobli służącej za drogę, która miała na celu uchronienie źródeł i budynków mieszkalnych od zalewów górskiego potoku. Komisja polecała też utworzyć rejon ochronny dla źródła. Już w następnym roku uznano budowle i urządzenia w Krynicy przeznaczone do leczenia za zakład zdrojowy. Mianowano pierwszego lekarza zdrojowego. W 1808 r. została uruchomiona pierwsza w Krynicy, a jednocześnie pierwsza na terenach polskich, rozlewnia wody mineralnej.

 

Początki były trudne. Wodę rozlewano do kamionkowych naczyń, które często rozbijały sie podczas transportu wyboistymi drogami Galicji. Mimo to, już w 1810 r. odnotowano wielki sukces, sprzedając 15 tys. kamionkowych butli. Równie szybko następował rozwój uzdrowiska.

 

kryniczanka_2_492


W 1814 r. lekarzem zakładowym został mianowany doktor Stirba de Stirbitz. Jego czasy (zm. w 1832) należały do świetniejszych w rozwoju Krynicy. Z jego książki dowiadujemy się, że w 1812 r. źródło główne było „świeżo drzewem modrzewiowym ocembrowane, nakryte było dachem chińskim, do źródła zaś schodziło się po trzech stopniach. Za źródłem było wejście do ogrodu angielskiego, cała zaś lasem pokryta góra nad źródłem, pocięta wygodnymi ścieżkami, aż na szczyt jej prowadzącymi, była we wspaniały park zamieniona”. Stirba podaje również wskazania i przeciwwskazania do leczenia wodami krynickimi, dość zgodne z dzisiejszymi naukowymi opracowaniami.

 

Z opublikowanej w 1858 r. pracy członka Krakowskiego Towarzystwa Naukowego, prof. Aleksandrowicza, dowiadujemy się o kolejnych badaniach krynickich wód, jak i sposobach konfekcjonowania i ówczesnym podejściu do wymogów sanitarnych. Oto fragmenty tego opracowania: „Kubki szklane lub porcelanowe winny opatrzone być uszkami i podziałką na uncje. Czerpaczki koszyczkowe, mosiężne lub drewniane z pręcia białego na drążku osadzone. Pożądane jest urządzenie dopływu wody mineralnej wprost ze zdroju do podstawionej szklanki. To osiągnać by sie dało za pomocą maszyny Tobrego lub za pomocą rurki wstępującej, wodę mineralną do szklanki doprowadzającej. Przy czerpaniu i rozsyłce wód mineralnych na sprzedaż przeznaczonych, Komisja Balneologiczna za potrzebne uznaje: właściwą porę do napełniania flaszek ten czas, w którym sąsiednie śniegi zupełnie stajały, wody z nich utworzone z powierzchni ziemi spłynęły, tem lepiej porę dni zupełnie pogodnych, przynajmniej w 8 dni po spłynieniu wód z stajałych śniegów”.

 

kryniczanka_3_342

 

W 1857 r. w Krynicy odnotowano, że w posiadaniu rządowym znajduje się 17 obiektów zdrojowych z 57 pokojami dla kuracjuszy oraz z 28 łazienkami służącymi do celów zabiegowych. Odpowiedzią na zainteresowanie lecznictwem uzdrowiskowym było powstanie w 1869 r. Pijalni Głównej na deptaku - w sercu krynickiego zdroju. Pijalnia ta istniała równe 100 lat, a na jej miejscu wzniesiono w 1971 r. obecną Pijalnię Główną, przed którą bije serce Krynicy – Zdrój Główny. Pozostałe krynickie pijalnie to: Pijalnia Słotwinka tzw. pawilon chiński - znajdujący sic w Parku Słotwińskim i Pijalnia Jana - wzniesiona w 1923 r., na miejscu wcześniejszych pawilonów nad Zdrojami Jana i Józefa.

 

Produkcja wód rozwijała się także w okresie międzywojennym, kiedy w Polsce istniało już 9 rozlewni butelkujących wody. Kontynuując tradycje rozlewnicze, Uzdrowisko Krynica w 1935 r. rozlewało ok. 400 tys. litrów wód rocznie.

 

kryniczanka_4_503

 

Uzdrowisko Krynica-Żegiestów S.A.

 

Spadkobiercą dawnego uzdrowiska i jego tradycji jest dziś Uzdrowisko Krynica-Żegiestów S.A., będące w posiadaniu 23 ujęć wody, z których 7 wykorzystuje się do kuracji pitnej tzw. krenoterapii.

 

Wody mineralne nadal znajdują się w centrum zainteresowania medycyny. Ich działanie lecznicze potwierdzone zostało długoletnią obserwacją, a w miarę postępu nauk medycznych wielostronnymi badaniami fizykochemicznymi i klinicznymi. Oferowane przez uzdrowisko wody dzielą się na mineralne i lecznicze. Do pierwszej grupy zaliczymy oczywiście Kryniczankę gazowaną i niegazowaną, a do drugiej - wody ze źródeł Jan, Zuber i Słotwinka.

 

kryniczanka_9_644

 

Kryniczanka dostępna jest w typowych, ekologicznych opakowaniach szklanych oraz plastikowych butelkach PET. Wody lecznicze sprzedaje się dodatkowo w pięciolitrowych kartonach. Ponadto wody z ujęcia Józef, Zdrój Główny, Tadeusz i Mieczysław dostępne są wyłącznie w 4 należących do uzdrowiska pijalniach.

 

Uzdrowisko Krynica-Żegiestów położone jest na skraju Beskidu Sądeckiego. Geologicznie obszar ten leży w obrębie jednostki magurskiej Karpat fliszowych. Uzdrowisko posiada złoża szczaw wodorowęglanowych w kilku odmianach. Głębokość poszczególnych ujęć wynosi od 2 do 317 m, a w przypadku wody leczniczej „Zuber” od 670 do 935 m. Zasoby wydobywanych wód leczniczych są niestety ograniczone.

 

Skarb Krynicy

 

Woda stanowi główny składnik ilościowy pożywienia, a także jest czynnikiem koniecznym do przebiegu wszystkich procesów życiowych. Dorosły człowiek bez wody może przeżyć zaledwie od 3 do 5 dni, a dla zapewnienia prawidłowego przebiegu procesów życiowych ważne jest stałe dostarczanie wody do organizmu w ilości co najmniej 1,5 litra dziennie. Woda mineralna to źródło cennych makro- i mikroskładników mineralnych, korzystnie działających na przebieg procesów trawiennych, gospodarkę wodną i mineralną organizmu.

 

Kryniczanka - to krystaliczny dar natury, bijący z głębi ziemi. Zawiera minerały potrzebne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu: sód, potas, wapń, magnez, fluor, lit. Dzięki wysokiej zawartości składników mineralnych działa korzystnie na organizm. Miedzy innymi reguluje czynności układu nerwowo-mięśniowego, działa przeciwalergicznie, zapobiega miażdżycy naczyń krwionośnych, obniża poziom cholesterolu we krwi. Ta bardzo smaczna woda mineralna zalecana jest zarówno w celach zdrowotnych, jak i profilaktycznych do codziennej konsumpcji.

 

Kryniczanka i pozostałe wody z krynickiego uzdrowiska, są codziennie badane przez laboratorium mikrobiologiczne, nadzorowane przez Uzdrowiskowy Zakład Górniczy, jak i corocznie oceniane przez krakowska Akademię Górniczo-Hutniczą i Państwowy Zakład Higieny w Poznaniu. Butelkowane wody nie tracą swoich właściwości smakowych i leczniczych. Mogą być przechowywane we właściwych warunkach przez pełny rok. Jakość wyrobów i stosowane metody pracy potwierdza wdrożony w spółce system HACCP.

 

Woda doskonała

 

Od ponad dwóch wieków wody mineralne i lecznicze z Uzdrowiska Krynica służą naszemu zdrowiu. Kryniczanka błyszczała na stołach Monarchii Austro-Wegierskiej, na przedwojennych rautach i balach, była wierną towarzyszką skomplikowanej polskiej historii. W dzisiejszej wolnorynkowej konkurencji broni się swoją jakością oraz nowoczesnym wzornictwem butelek. Trudno jednak sprostać rankingom, które często mieszają kryteria i metodykę oceny, a wody źródlane nieczysto konkurują z wodami mineralnymi, wysokozmineralizowanymi. Doskonały skład łatwo przyswajalnych minerałów i mikroelementów niezbędnych człowiekowi w każdym przedziale wiekowym, czynią z Kryniczanki wodę niemal doskonałą.

 

 
***

  

KRYNICZANKA - naturalna woda mineralna

 

Pochodzi ze źródła „Zdrój Główny”, bijącego z głębi ziemi, odkrytego w 1793 r. przed Pijalnią Główną w Krynicy-Zdroju. Dzięki bardzo dużej zawartości wapnia, proponowana jest jako woda wzmacniająca układ kostny (zapobiega osteoporozie), wpływa na prawidłową krzepliwość krwi i uszczelnianie naczyń krwionośnych. Pomaga w stanach uczuleniowych, rekonwalescencji po urazach i złamaniach, osobom starszym, jak również czynnie uprawiającym sport. Zalecana w profilaktyce zdrowotnej.

 

kryniczanka_5_718

  

Zawiera niezbędną dla organizmu ilość magnezu, przez co łagodzi stany stresowe i nadmierną pobudliwość. Działa przeciwzapalnie i przeciwuczuleniowo. Brak magnezu odbija się negatywnie na kondycji całego organizmu. Pełni on również ochronną rolę w stosunku do ekotoksyn środowiskowych. Niedobory magnezu powodują bóle głowy, brak koncentracji, kołatanie serca.

 

Znajdujący się w jej składzie potas stanowi główny składnik wewnątrzkomórkowy. Jego niedobór w organizmie powoduje szereg niekorzystnych objawów (bolesne kurcze mięśni, wiotczenie skóry, arytmie serca). Magnez i potas gwarantują zachowanie równowagi komórkowej organizmu.

 

Zawiera w swoim składzie również sód odpowiedzialny za gospodarkę wodną organizmu (regulator ciśnienia osmotycznego w komórkach), odgrywa ważną rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Zawiera także lit, który jest ważnym mikroelementem spełniającym w organizmie rolę ochronną. Poprawia naszą kondycję psychiczną, powodując że stajemy się bardziej pogodni i odporniejsi na codzienne problemy. Niedobór litu prowadzi do apatii i depresji.

 

Kryniczance towarzyszy naturalny dwutlenek węgla pochodzenia geologicznego (z odwiertu Zuber), bardzo łatwo przyswajany przez organizm, w przeciwienstwie do innych wód, które nasycane są sztucznym CO2.

 

JAN - mineralna woda lecznicza

 

Pochodzi ze Zdroju „Jana”, usytuowanego u podnóża Góry Parkowej w Krynicy-Zdroju. Jest silnie hipoosmotyczną szczawą wodoroweglanowo-wapniową z zawartością chlorków, bardzo moczopędną, idealną w leczeniu kamicy nerkowej. Stosowana również w leczeniu innych schorzeń nerek i dróg moczowych oraz miażdżycy i cukrzycy (w połączeniu z wodą „Zuber”) gdyż obniża wydatnie poziom cholesterolu cukru i we krwi.

 

kryniczanka_6_705

 

O ile lekarz nie zaleci inaczej, należy ją stosować 3 razy dziennie po 1 szklance, około pół godziny przed posiłkiem. Na godzinę przed piciem nie należy spożywać surowych owoców i jarzyn. Obecny w wodzie osad jest zjawiskiem naturalnym.

 

SŁOTWINKA - mineralna woda lecznicza

 

Pochodzi ze źródła „Słotwinka”, bijącego z głębi ziemi w Parku Słotwińskim w Krynicy-Zdroju. To szczawa silnie hipoosmotyczna, skuteczna w leczeniu przewlekłych nieżytów przewodu pokarmowego. Działa przeciwalergicznie, pomaga usuwać metale ciężkie gromadzące się w organizmie. Zalecana w celach profilaktyczno-zdrowotnych. Zawiera niezbędną dla organizmu ilość magnezu, przez co łagodzi stany stresowe i nadmierną pobudliwość. Działa przeciwzapalnie i przeciwuczuleniowo. Brak magnezu odbija się negatywnie na kondycji organizmu, prowadząc do choroby niedokrwiennej i zawałów serca.

 

Wodzie towarzyszy naturalny dwutlenek węgla pochodzenia geologicznego, bardzo łatwo przyswajany przez organizm.

 

kryniczanka_7_717

  

Dzięki dużej zawartości wapnia wzmacnia układ kostny (zapobiega osteoporozie), wpływa na prawidłową krzepliwość krwi i uszczelnienie naczyń krwionośnych, polecana jest w stanach uczuleniowych, rekonwalescencji po urazach i złamaniach, osobom starszym, jak również czynnie uprawiającym sport.

 

Znajdujący się w jej składzie potas stanowi główny składnik wewnątrzkomórkowy. Jego niedobór w organizmie powoduje szereg niekorzystnych objawów (bolesne kurcze mięśni, wiotczenie skóry, arytmie serca). Magnez i potas gwarantują zachowanie równowagi komórkowej organizmu. Zawiera w swoim składzie również sód odpowiedzialny za gospodarkę wodną organizmu (regulator ciśnienia osmotycznego w komórkach), odgrywa ważną rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Wśród mikroelementów zawartych w „Słotwince” znajdują sie także: żelazo, lit, cynk, chlor, krzem, arsen. Są to składniki, których obecność jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, a ich niedobór prowadzi do różnych schorzeń.

 

ZUBER – naturalna woda lecznicza

 

To unikalna w skali europejskiej woda o bardzo dużej mineralizacji i niezwykle wysokiej zawartości składników stałych. Ta woda lecznicza wydobywana jest z 4 odwiertów zlokalizowanych w rejonie Góry Parkowej. Najgłębszy ma 935 m. Jest niezastąpiona w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zwalcza nadkwasotę, leczy wątrobę i drogi żółciowe, skutecznie obniża podwyższony poziom cukru i cholesterolu we krwi (cukrzyca i miażdżyca), łagodzi przykre objawy nadużycia alkoholu.

 

kryniczanka_8_688 

 

Zaleca się picie trzy razy dziennie 1 szklanki Zubera zmieszanego z 1 szklanką wody Jana na pół godziny przed posiłkiem. Godzinę przed piciem nie należy spożywać surowych owoców i warzyw.

 

 

Maria Leżucha, Jacek Majewski

na podst. W. Graban „220-lat Uzdrowiska Krynica - 1793-2013”

Oceń artykuł:
zobacz ranking »
55%
45%
Copyright © ForumBiznesu.pl 2012-2018 - Design & Engine - portale internetowe - FineCMS.pl
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi.