20-lecie Konstytucji RP z 1997 r.

W 2017 r. mija dokładnie 20 lat od czasu, kiedy w Polsce przeprowadzono referendum konstytucyjne na mocy, którego w konsekwencji przyjęto nową Konstytucję. Jak dzisiaj Polacy oceniają ustawę zasadniczą oraz jej przestrzeganie? Na te oraz inne pytania część odpowiedzi.

W kwietniu 1997 r. odbyło się referendum, w którym Polacy zdecydowali o wprowadzeniu w życie nowej ustawy zasadniczej. Przypomnijmy, że w głosowaniu udział wzięło nieco ponad 40 proc. a niewiele ponad połowa Polaków opowiedziała się za nową ustawą zasadniczą. Dane z badań CEBOS „Komunikat z badań nr 37/2017. Dwudziesta rocznica uchwalenia Konstytucji RP” z marca 2017 r., jednoznacznie wskazują, że referendum konstytucyjne zostało już w dużej mierze zapomniane. Aż 43 proc. osób, które w roku 1997 były uprawnione do głosowania, nie pamięta, czy z tego prawa skorzystało. Kolejne 13 proc. nie potrafi sobie przypomnieć, za jaką opcją się opowiedziało. Jedna czwarta (27 proc.) deklaruje, że poparła wprowadzenie nowej konstytucji, a tylko co setny (1 proc.) twierdzi, że głosował przeciwko temu projektowi.


W przytaczanych badaniach, zapytano Polaków o znaczenie konstytucji dzisiaj. Jak się okazuje, obecnie ponad dwie trzecie badanych (68 proc.) uważa, że zasady i przepisy Konstytucji RP mają istotny wpływ na życie zwykłych obywateli. Jako niewielki określa go mniej niż jedna czwarta respondentów (22 proc). „O znaczeniu konstytucji dla życia obywateli w największym stopniu przekonani są mieszkańcy największych miast (82 proc.), a także najmłodsi badani (76 proc. w grupie wiekowej 18-24 lata), mający wyższe wykształcenie (80 proc.), o dochodach per capita 2000 zł i więcej (76 proc.). Na opinie w tej kwestii wpływają deklarowane poglądy polityczne: zwolennicy lewicy częściej (78 proc.) niż badani o poglądach centrowych (74 proc.) lub prawicowych (68 proc.) twierdzą, że przepisy konstytucji mają duże znaczenie dla zwykłych ludzi. Przepisom zawartym w ustawie zasadniczej większe znaczenie skłonni są też przypisywać respondenci deklarujący zainteresowanie polityką. Wśród tych, którzy interesują się nią w dużym lub bardzo dużym stopniu, zdecydowana większość (81 proc.) uważa, że konstytucja ma duże znaczenie dla życia zwykłych ludzi. Podobnego zdania jest 70 proc. określających swoje zainteresowanie polityką jako średnie, 65 proc. interesujących się nią tylko w niewielkim stopniu i 47 proc. zupełnie niezainteresowanych polityką. Przekonanie o istotnym wpływie konstytucji na życie zwykłych ludzi jest więc dość szeroko rozpowszechnione. Co więcej, zdecydowana większość badanych uważa, że obywatelom potrzebna jest znajomość konstytucji. Twierdzi tak trzy czwarte respondentów (75 proc.), a przeciwnego zdania jest jedna piąta (20 proc.).” 1


Warto jednak zwrócić uwagę, iż deklaracje respondentów wskazują, że aż 45 proc. z nich nie czytała w całości ani we fragmentach ustawy zasadniczej. 14 proc. deklaruje przeczytanie konstytucji w całości, a 41 proc. fragmentami. Spośród potencjalnych elektoratów partyjnych zdecydowanie najczęściej konstytucji nie czytali zwolennicy Prawa i Sprawiedliwości (57 proc.) Zapewne jest to związane przede wszystkim z ich profilem społeczno-demograficznym – relatywnie często są to osoby starsze, z mniejszych miejscowości, gorzej wykształcone, o niższych dochodach per capita. W przytaczanym badaniu zapytano Polaków o to, czy Konstytucja powinna być zmieniona. Wynika z nich, że obecnie 30 proc. respondentów sądzi, że konstytucję powinno się zmienić. Jest to niższy wynik  niż dziewięć lat temu, kiedy to uważało tak 37 proc. respondentów i zdecydowanie mniej niż w roku 2004 (45 proc.). Wzrósł jednocześnie odsetek przeciwników zmian – obecnie sprzeciwia im się prawie połowa badanych (49 proc. wobec 41 proc. w roku 2008 i 33 proc. w 2004). Największy poziom konieczności wprowadzenia zmian w konstytucji odnotowano wśród elektoratu PiS bo aż na poziomie 45 proc. a najniższy „Nowoczesnej” – 10 proc. Co ciekawe, konieczność wprowadzenia zmian deklaruje 30 proc. badanych, którzy w ogóle nie zapoznali się z jej tekstem.


Te same badania wskazują również, że Polacy krytycznie wyrażają się o przestrzeganiu konstytucji. Większość (60 proc.) twierdzi, że jej zapisy nie są respektowane, a przeciwnego zdania jest jedynie nieco ponad jedna czwarta respondentów (28 proc.). Na podstawie wyników przytoczonych badań można zatem nakreślić obraz konstytucji po 20 latach – a właściwie jej funkcjonowania i odbioru. Zasadniczo Polacy, w większości, uważają, że konstytucja nie jest przestrzegana, niespełna połowa respondentów nie czytała jej, lecz prawie 70 proc. uważa, że konstytucja ma istotny wpływ na nasze życie. Konstytucja stała się tematem politycznych i publicznych dyskusji. Pojawiają się zapowiedzi jej zmiany czy organizacji referendum ws. jej kształtu. Jest rzeczą polityczną i polityków, którzy wychodzą z takimi propozycjami. Dobrze jednak, że mieszą się one w granicach konstytucji.


Piotr Żołądkowski

 

1. Komunikat z badań CBOS nr 37/2017 „Dwudziesta rocznica uchwalenia Konstytucji RP”, ISSN 2353-5822, ss. 4,5

Oceń artykuł:
zobacz ranking »
55%
45%
Autor
Zaloguj się i komentuj pod swoim nickiem, jeśli nie masz jeszcze konta zarejestruj się
Treść
Obrazek
Podaj kod
 
Copyright © ForumBiznesu.pl 2012-2018 - Design & Engine - portale internetowe - FineCMS.pl
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi.