Na dane o rozliczeniu budżetu po grudniu trzeba czekać trochę dłużej, niż na te, które publikuje się za inne miesiące. Podano już nawet dane za styczeń, a te z grudnia ukazują się dopiero teraz. Są to jednak pozytywne informacje, więc warto było czekać – przekazał serwis Businessinsider.com.pl
Szacunkowe wykonanie budżetu państwa w 2025 r. w stosunku do ustawy budżetowej na 2025 r. wyniosło:
— dochody 594,6 mld zł, tj. 94,0 proc.
— wydatki 870,2 mld zł, tj. 94,4 proc.
— deficyt 275,6 mld zł, tj. 95,4 proc.
— podało Ministerstwo Finansów na stronie internetowej.
Planowana dziura w finansach miała wynieść 288,7 mld zł, więc jest to pozytywne zaskoczenie. Nie chodzi przy tym o to, że dochody wzrosły ponad plan, a nawet jest wręcz przeciwnie. Planowano 633 mld zł wpływów, a było tylko 595 mld – zaznaczono.
Rząd wydał jednak dużo mniej, niż planował i tu należy szukać źródła spadku deficytu. A konkretnie wydał 870 mld zł, zamiast 922 mld zapisanych w ustawie budżetowej - wskazano.
"2025 rok był pierwszym okresem obowiązywania reformy dochodów jednostek samorządu terytorialnego (JST), która zmieniła sposób wyliczania wysokości udziału w podatku PIT tych jednostek. Po zmianach dochody JST z podatku PIT są wyliczane w odniesieniu do dochodów podatników, a nie wpływów z podatków, jak miało to miejsce w poprzednim stanie prawnym" — wyjaśniło ministerstwo.
Wejście w życie nowych regulacji spowodowało wzrost dochodów z PIT trafiających do samorządów, które w 2025 roku uzyskały 174,1 mld zł, co stanowi wzrost o ok. 92,9 mld zł (114,5 proc.) rdr. Była to główna przyczyna spadku dochodów budżetowych w 2025 r. - podano
W 2025 r. dochody budżetu państwa wyniosły 594,6 mld zł i były niższe o 28,7 mld zł (tj. 4,6 proc.) w porównaniu do roku 2024. W warunkach porównywalnych, tj. bez reformy udziałów JST dochody budżetu państwa w 2025 r. wyniosłoby 697 mld zł, tj. 102,5 mld zł więcej i byłyby o ok. 73,8 mld zł wyższe niż w 2024 roku (+11,8 proc.) - czytamy dalej.
Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 529,2 mld zł i były niższe w stosunku do roku 2024 o ok. 26,7 mld zł (tj. 4,8 proc.), w tym:
— dochody z podatku VAT wyniosły 321,6 mld zł i były wyższe o ok. 34 mld zł (tj. 11,8 proc.) w stosunku do roku 2024,
— dochody z podatku akcyzowego wyniosły 92,5 mld zł i były wyższe o ok. 2,2 mld zł (tj. 2,4 proc.) w stosunku do roku 2024,
— dochody z podatku CIT wyniosły 63,7 mld zł i były wyższe o ok. 3,4 mld zł (tj. 5,7 proc.) w stosunku do roku 2024. Gdyby udziały JST były ustalane na starych zasadach (z korektą za 2023 r.), dochody budżetu państwa z CIT w 2025 wyniosłyby ok. 71,1 mld zł, tj. o 7,4 mld zł więcej i byłyby o 18,1 proc. wyższe niż w 2024 roku,
— dochody z podatku PIT wyniosły 28,8 mld zł i były niższe o ok. 68,8 mld zł (tj. o 70,5 proc.) w stosunku do roku 2024. W warunkach porównywalnych, tzn. gdyby nie wprowadzono reformy dochodów JST, dochody budżetu państwa z PIT w 2025 r. wyniosłyby ok. 118,6 mld zł i byłyby wyższe o ok. 21,0 mld zł rdr (21,5 proc.).
Udział dochodów podatkowych budżetu państwa wraz z udziałami w PIT i CIT, które trafiły do JST, w relacji do PKB wyniósł 18,8 proc. w 2025 r. wobec 18,2 proc. w 2024 i 17,0 proc. w 2023 r. Z tego udział VAT w relacji do PKB wyniósł 8,3 proc. w 2025 r. wobec 7,9 proc. w 2024 i 7,2 proc. w 2023 r. — wyliczyło ministerstwo.
Na wysokość dochodów budżetowych w 2025 r. oprócz niższego od prognozowanego tempa wzrostu procesów realnych (wstępny szacunkowy wzrost PKB w ubiegłym roku wyniósł 3,6 proc., wobec prognozowanego na poziomie 3,9 proc. na potrzeby opracowania ustawy budżetowej na 2025 r.) kluczowy wpływ miało kształtowanie się wielkości nominalnych - zaznaczono.
"W 2025 r. mieliśmy do czynienia z wyhamowaniem tempa wzrostu cen. Obserwowana w 2025 r. dezinflacja była korzystna dla konsumentów, jednak z punktu widzenia gromadzenia dochodów budżetowych niższy wzrost cen przekłada się wprost na niższy wzrost bazy podatkowej, co przełożyło się na słabsze od prognozowanych wykonanie dochodów budżetu państwa w ub.r." - tłumaczyło ministerstwo.
"Ustawa budżetowa na 2025 r. zakładała inflację na poziomie 5,0 proc., ostatecznie wyniosła ona 3,6 proc. W przypadku produkcji sprzedanej przemysłu prognozowano wzrost cen o 2,6 proc. w 2025 r., natomiast wg wstępnych danych ceny produkcji sprzedanej przemysłu obniżyły się o 1,6 proc. Ponadto wysokie stopy procentowe zachęciły gospodarstwa domowe do oszczędzania, co dodatkowo obniżyło wzrost konsumpcji" - czytamy dalej.
Główną przyczyną spadku dochodów budżetu państwa z PIT w 2025 r. była jednak reforma zmieniająca sposób ustalania, wysokość oraz sposób przekazywania udziałów JST z tytułu udziału w dochodach z PIT – wyjaśniono
Całkowita kwota wpływów z PIT dla sektora finansów publicznych w 2025 r. wyniosła 202,8 mld zł i była wyższa o ok. 24,1 mld zł (13,5 proc.) rdr. W stosunku do PKB, całkowita kwota wpływów wzrosła i wyniosła 5,2 proc. w 2025 r. wobec 4,9 proc. w 2024 i 4,2 proc. w 2023 r.
Całkowita kwota wpływów z CIT dla sektora finansów publicznych w 2025 r. wyniosła ok. 91,8 mld zł i była wyższa o ok. 5,2 mld zł rdr, co oznacza wzrost o 6 proc. rdr. Z podatku CIT w 2024 r. JST otrzymały 26,4 mld zł, natomiast w 2025 r. kwota udziałów wyniosła 28,1 mld zł., co stanowi wzrost o ok. 1,8 mld zł (6,8 proc.) rdr - wskazano.
W podatku akcyzowym na dochody w 2025 r. wpływało podwyższenie o 5 proc. stawki akcyzy na alkohol (z wyłączeniem cydru i perry o mocy do 5 proc.) i wyroby pośrednie. Ponadto o 25 proc. podwyższono stawkę kwotową na papierosy, o 50 proc. stawkę kwotową na wyroby nowatorskie, o 38 proc. stawkę kwotową na tytoń do palenia, o 25 proc. stawkę na cygara i cygaretki, o 75 proc. stawkę na płyn do papierosów elektronicznych oraz o 38 proc. stawkę na susz tytoniowy – czytamy dalej.
W 2025 r. wykonanie dochodów niepodatkowych wyniosło 62,1 mld zł i było niższe o ok. 2,9 mld zł (tj. 4,4 proc.) w stosunku do roku 2024 - podano.
W 2025 r. budżet państwa zasiliła kwota wpłat z tytułu aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych w wysokości ok. 12,1 mld zł. Była to kwota niższa o ok. 2 mld zł, tj. ok. 14,3 proc. w porównaniu do 2024 r. Było to związane z niższą niż rok wcześniej ceną uprawnień do emisji gazów cieplarnianych — tłumaczyło ministerstwo.
Wykonanie wydatków budżetu państwa za 2025 r. wyniosło 870,2 mld zł tj. 94,4 proc. planu, jednocześnie było wyższe o ok. 35,9 mld zł (tj. 4,3 proc.) w stosunku do roku 2024 (834,2 mld zł, tj. 96,3 proc. planu) - napisano.
Najwyższe oszczędności w stosunku do planu na 2025 r. w łącznej kwocie ok. 51,4 mld zł odnotowano m.in. w następujących częściach budżetowych:
— Rezerwy celowe — 20,9 mld zł,
— Zakład Ubezpieczeń Społecznych — 17,2 mld zł,
— Obsługa długu Skarbu Państwa — 2,7 mld zł,
— Sprawy wewnętrzne — 2,3 mld zł.
Porównując wydatki za 2025 r., z tymi za 2024 r. wzrost wykonania wynika z przekazania środków w łącznej wysokości 56,2 mld zł:
— 34,6 mld zł na spłatę zobowiązań z tytułu obligacji wraz z odsetkami Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. wyemitowanych w roku 2020 na sfinansowanie rządowego programu "Tarcz Finansowych",
— 21,6 mld zł do Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na sfinansowanie zobowiązań głównie z tytułu wykupu obligacji wyemitowanych na rzecz Funduszu przez Bank Gospodarstwa Krajowego w latach 2020-2023.
W 2025 r. najwyższe wydatki odnotowano w następujących częściach budżetu państwa:
— Zakład Ubezpieczeń Społecznych — w wysokości 180,5 mld zł, tj. 91,3 proc. planu,
— Obrona Narodowa — w wysokości 118,6 mld zł, tj. 100,0 proc. planu,
— Obsługa długu Skarbu Państwa — w wysokości 72,8 mld zł, tj. 96,5 proc. planu,
— Budżety Wojewodów — w wysokości 58,7 mld zł, tj. 97,2 proc. planu,
— Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego — w wysokości 50,8 mld zł, tj. 100,0 proc. planu,
— Sprawy wewnętrzne — w wysokości 48,0 mld zł, tj. 95,5 proc. planu,
— Zdrowie — w wysokości 46,2 mld zł, tj. 99,7 proc. planu,
— Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe — w wysokości 38,4 mld zł, tj. 98,7 proc. planu,
— Gospodarka — w wysokości 37,0 mld zł, tj. 99,1 proc. planu,
— Środki własne UE — w wysokości 35,3 mld zł, tj. 99,8 proc. planu,
— Szkolnictwo wyższe i nauka — w wysokości 33,0 mld zł, tj. 99,5 proc. planu.
Porównując wykonanie wydatków w 2025 r. do roku 2024 wyższe wykonanie odnotowano m.in. w:
— Zdrowie przekazano więcej o 16,3 mld zł, w związku z przekazaniem dotacji dla Narodowego Funduszu Zdrowia oraz środków na staże i specjalizacje medyczne, a także na działalność dydaktyczną i badawczą;
— Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przekazano więcej o ponad 9,2 mld zł, co związane było z realizacją programu "Aktywny rodzic" (program wspierania rodziców w skutecznym łączeniu ról rodzinnych z aktywnością zawodową wystartował od października 2024 r.) oraz wypłatą świadczeń wspierających (celem których jest udzielenie osobom z niepełnosprawnością pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych). Ponadto wydatki ZUS uwzględniają waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2025 r. Dodatkowo 1 lipca 2025 r. rozpoczęto wypłatę środków na realizację tzw. "renty wdowiej", która umożliwia łączenie renty rodzinnej po zmarłym małżonku z własnym świadczeniem emerytalno-rentowym. Natomiast w zakresie dotacji przekazanej do FUS na wypłatę świadczeń gwarantowanych przez państwo wykonanie wyniosło 64,4 mld zł i było niższe od wykonania po 2024 r. o 0,3 mld zł tj. o ok. 0,5 proc.;
— Obsługę długu Skarbu Państwa przekazano więcej środków na wydatki o 7,0 mld zł, co było wypadkową głównie wzrostu obsługiwanego zadłużenia i niższego oprocentowania obsługiwanego długu;
— na transport przekazano więcej o 4,8 mld zł, m.in. w związku ze wzrostem kwoty dotacji podmiotowej na realizację programu wieloletniego "Rządowy Program wsparcia zadań zarządców infrastruktury kolejowej, w tym w zakresie utrzymania i remontów, do 2028 roku";
— na sprawy wewnętrzne przekazano więcej o 3,7 mld zł, m.in. w związku z wyższymi wydatkami przeznaczonymi na powiatowe i wojewódzkie komendy policji oraz świadczenia pieniężne z zaopatrzenia emerytalnego. Ponadto przekazano wyższą dotację celową dla Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych oraz środki na budowę i modernizację zabezpieczenia granicy państwowej na odcinkach rzecznych i lądowych granicy z Białorusią;
— na budżety wojewodów wykonanie było wyższe o ok. 3,7 mld zł, głównie w zakresie wydatków związanych z dofinansowaniem domów i ośrodków pomocy społecznej, ośrodków wsparcia oraz wypłatą zasiłków stałych i świadczeń rodzinnych oraz z funduszu alimentacyjnego, a także wydatków związanych ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt;
— na obronę narodową wykonanie było wyższe o 3,1 mld zł, m.in. w związku z zakupem sprzętu i uzbrojenia wojskowego;
— na środki własne UE przekazano więcej o 2,1 mld zł, co wynika przede wszystkim z wyższego poziomu wydatków budżetu UE w br. w porównaniu do roku ubiegłego oraz z wyższych wpłat do UE z tytułu opłat celnych w wyniku wyższego ich poboru na granicach.
Natomiast w ramach na subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego wykonanie było niższe o 69,0 mld zł rok do roku z uwagi na zmianę ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która wprowadziła istotne zmiany m.in. w zasadach ustalania subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Od 2025 r. subwencja ogólna ma charakter uzupełniający, stąd niższa, w porównaniu do roku 2024, kwota wydatków dla tej części. JST mają w zamian zwiększone udziały w podatkach PIT i CIT – zaznaczono w podsumowaniu. (jmk)
Foto: Pixabay.com
Źródło: Businessinsider.com.pl
Portal internetowy ForumBiznesu.pl
Portal internetowy ForumBiznesu.pl