Foto: Laboratorium Psychologii/ materiały prasowe Lubelskiej Akademii WSEI
Wysoka wrażliwość przestaje być w naszym kraju akademicką ciekawostką, a staje się testem dla szkół, uczelni i rynku pracy. Jak wskazują prowadzone w Lubelskiej Akademii WSEI badania, może dotyczyć 15-30 proc. społeczeństwa, a zatem nie ma tu mowy o marginesie, lecz o zjawisku masowym. Problem polega nie na samej wrażliwości, ale na tym, że instytucje zbyt często interpretują ją jako problem z adaptacją, a nie jako sygnał, że środowisko wymaga lepszego zaprojektowania.
Edukacja wciąż według metody uśredniania
Największym wyzwaniem pozostaje rozpoznanie, czym jest wysoka wrażliwość, a czym nie jest. Nie jest zaburzeniem ani chorobą, lecz specyficznym funkcjonowaniem układu nerwowego, który głębiej przetwarza bodźce sensoryczne i emocjonalne. Osoby wysoko wrażliwe silniej odczuwają otoczenie i szybciej ulegają przestymulowaniu. Specjaliści mówią wprost, że wokół tego pojęcia narosło wiele kontrowersji.
 |
- Przenosimy punkt ciężkości z kulturowego ideału człowieka, który musi być głośny, szybki i bezrefleksyjny, na rzetelną wiedzę o różnicach indywidualnych i ukrytym w nich potencjale. Wysoka wrażliwość nie jest deficytem do naprawienia — to zasób, który zbyt długo był niewidoczny, bo nie pasował do dominującego modelu sukcesu –wyjaśnia dr Monika Baryła-Matejczuk, prof. Akademii WSEI, która w Lubelskiej Akademii WSEI koordynuje pierwszy w Polsce system edukacji i praktyki oparty na modelu wrażliwości przetwarzania sensorycznego.
Uczestnicy szkoleń organizowanych przez Akademickie Centrum Psychoprofilaktyki i Terapii Lubelskiej Akademii WSEI poznają zarówno metody identyfikacji tej cechy, jak i sposoby pracy z dziećmi wysoko wrażliwymi. To ważne, bo w praktyce system edukacji wciąż częściej premiuje odporność na bodźce, szybkość działania i konformizm niż uważność, refleksyjność i głębsze przetwarzanie informacji. W efekcie część uczniów bywa niesłusznie uznawana za nieśmiałych, lękowych albo „trudnych”, choć w istocie wymaga bardziej precyzyjnego wsparcia.
Właśnie w tych tendencjach wyzwania upatruje Lubelska Akademia WSEI. Uczelnia prowadzi kierunki z obszaru psychologii, pedagogiki, pielęgniarstwa, informatyki, logistyki, ekonomii i zarządzania, czy szkołę doktorską, a jednocześnie rozwija Akademickie Centrum Psychoprofilaktyki i Terapii oraz ofertę wsparcia psychologicznego dla studentów. Akademia realizuje także projekty przeciwdziałające drop-outowi, czyli rezygnacji ze studiów, co jest jednym z najbardziej niedocenianych problemów polskiego szkolnictwa wyższego.
– To nie jest detal organizacyjny, lecz sygnał zmiany modelu. Jako uczelnia przestajemy być wyłącznie miejscem przekazywania wiedzy, a instytucją towarzyszącą studentowi w kryzysie, przeciążeniu i w procesie dojrzewania zawodowego – zaznacza Teresa Bogacka dr h.c., Prezydent Lubelskiej Akademii WSEI, pomysłodawczyni, założycielka oraz wieloletnia Kanclerz uczelni. Funkcję Prezydenta uczelni pełni od 2025 r.
Foto: Laboratorium Psychologii/ Materiały prasowe Lubelska Akademia WSEI
Od diagnozy do wsparcia
W polskich warunkach największą luką nie jest już sama wiedza o wysokiej wrażliwości, lecz przekucie jej w praktykę, czyli w narzędzia diagnostyczne, procedury wsparcia, szkolenia dla kadry i rozwiązania organizacyjne w szkołach oraz miejscach pracy. Akademickie Centrum Psychoprofilaktyki i Terapii Lubelskiej Akademii WSEI pokazuje, jak szeroki powinien być program – od warsztatów z uczniem wysoko wrażliwym, przez komunikację z rodzicami i zapobieganie wypaleniu zawodowemu nauczycieli, po reagowanie na depresję, cyberprzemoc i zachowania suicydalne. To katalog problemów, który jasno pokazuje, że wysoka wrażliwość nie funkcjonuje w próżni, ale nakłada się na kryzys zdrowia psychicznego, przeciążenie informacyjne i rosnące napięcia w relacjach szkolnych.
– Naszym celem, jako uczelni, jest nie tylko kompleksowe kształcenie studentów, ale też realna pomoc w ukończeniu studiów, uzyskaniu dyplomu i kompleksowego przygotowania absolwenta do efektywnego wejścia na rynek pracy z nowymi kompetencjami – mówi Prezydent Teresa Bogacka. Wynika z tego wprost konsekwentna logika działania: student ma dostęp do konsultacji, wsparcia psychologicznego i doradztwa, bowiem sama rekrutacja i tok studiów nie rozwiązują szeregu problemów, które ujawniają się w trakcie nauki. W tym sensie Lubelska Akademia WSEI działa jak „laboratorium” poszukiwania odpowiedzi na szerszy problem występujący w naszym kraju, dotyczący tego, jak budować edukację bardziej odporną na wypalenie, rezygnację i emocjonalne przeciążenie, a mniej zależną od rynkowego schematu: „niech wygra najsilniejszy”.
Foto: Teresa Bogacka, dr h.c., Prezydent Lubelskiej Akademii WSEI, odbiera Złote Godło QI w Programie Najwyższa Jakość Quality International 2026, za pierwszy w Polsce system edukacji i praktyki oparty na modelu wrażliwości przetwarzania sensorycznego. Nagrodę wręcza Magdalena Tułecka
Uczelnia jako model edukacyjny
Znaczenie tego podejścia wykracza poza samą psychologię. Lubelska Akademia WSEI (dawniej: Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie) od lat buduje pozycję instytucji łączącej dydaktykę z praktyką, współpracą z otoczeniem społeczno-gospodarczym Lubelszczyzny oraz w Warszawie poprzez działającą tam filię. Na przestrzeni ponad 25 lat działalności uznanie zyskała, jako praktycznie przygotowująca do zawodów. Zajmuje dziś pozycję lidera w regionie pod względem przygotowania absolwentów do potrzeb rynku pracy. Jest największą niepubliczną uczelnią we wschodniej Polsce, stawiającą na efektywne kształcenie nie tylko w języku polskim, ale i angielskim oraz w partnerstwie z biznesem i instytucjami publicznymi. To ważne, bo wysoka wrażliwość nie jest wyłącznie problemem pedagogicznym, ale również dotyczy takich kwestii, jak zarządzanie talentem, komunikacja w organizacji i projektowanie środowiska pracy.
Foto: Zajęcia w ramach projektu drop-out
***
Pionierski system Akademii WSEI edukacji i praktyki oparty na modelu wrażliwości przetwarzania sensorycznego obejmuje:
- moduł akademicki wdrażany na kierunkach takich jak psychologia, pedagogika czy pielęgniarstwo jako pierwsze tego typu rozwiązanie na poziomie uczelni wyższej w Polsce,
- narzędzia diagnostyczne, obejmujące Kwestionariusz Wrażliwości Przetwarzania Sensorycznego u Dzieci (KWPS) opracowany przez zespół badawczy Akademii WSEI, przeznaczony do oceny tej cechy u dzieci w wieku 3–10 lat,
- wsparcie praktyczne obejmujące stosowanie wyników badań w pracy z dziećmi i ich rodzinami
- projekty międzynarodowe, jak E-MOTION, High Sensitivity oraz PRO-MOTION, które mają na celu podnoszenie świadomości na temat SPS (Sensory Processing Sensitivity) w edukacji i doradztwie zawodowym.
Model SPS realizowany przez Lubelską Akademię WSEI różni się od klasycznej terapii integracji sensorycznej, ponieważ traktuje wysoką wrażliwość jako wrodzoną cechę temperamentu, a nie zaburzenie wymagające leczenia. Głębokie przetwarzanie informacji przez te osoby uznawane jest jako zasób, a nie słabość. Edukacja oparta na tym modelu promuje indywidualizację kształcenia poprzez dostosowanie strategii dydaktycznych do potrzeb uczniów wrażliwych, budowanie bezpiecznego środowiska, które minimalizuje ryzyko przytłoczenia bodźcami.
***
Za pierwszy w Polsce system edukacji i praktyki oparty na modelu wrażliwości przetwarzania sensorycznego, łączący szkolenie i interwencję dla osób wysoko wrażliwych Lubelska Akademia WSEI została nagrodzona w tym roku Złotym Godłem QI w Programie Najwyższa Jakość Quality International 2026.
- Program w unikalny sposób łączy zaawansowaną wiedzę teoretyczną (neurobiologia, psychologia) z konkretnymi, praktycznymi rozwiązaniami gotowymi do wdrożenia w placówkach edukacyjnych, gabinetach psychologicznych i w życiu codziennym. Program obejmuje wsparciem osoby wysoko wrażliwe w całym cyklu życia – od wczesnego dzieciństwa (przedszkole, szkoła), przez młodość (studia, wchodzenie na rynek pracy), po dorosłość (kariera zawodowa, relacje, dobrostan). Program nie jest jednorazową inicjatywą, ale systematycznie prowadzonym, cyklicznym działaniem zakotwiczonym w strukturze uczelni, co zapewnia jego trwałość, rozwój i doskonalenie – wyjaśnia dr Monika Baryła-Matejczuk, prof. Akademii WSEI.
Złoty medal QI 2026 jest trzecim z kolei dla Lubelskiej Akademii WSEI, tym samym przyznana została nagroda specjalna – statuetka Perły QI 2026, która wręczona zostanie podczas Europejskiego Forum Biznesu 2026.
– Nagroda jest potwierdzeniem naszej deklaracji innowacyjności, wykraczającej poza akademickie laboratoria, ale polegającej na wdrażaniu rozwiązań do praktycznego zastosowania w konkretnym systemie działań. To nagroda przede wszystkim dla całego Wydziału Psychologii i Pedagogiki Lubelskiej Akademii WSEI, którego prace badawcze dowodzą, że obszar ten przestaje być niszowy, a staje się częścią szerszej debaty o jakości kształcenia i dostępności. W polskim systemie to ważny kierunek, ale też wyraźne ostrzeżenie: bez szkolenia nauczycieli, wsparcia psychologicznego, wczesnej identyfikacji problemów i lepszego projektowania instytucji, wysoka wrażliwość nadal będzie traktowana jako niedopasowanie, a nie jako zasób – podkreśla Teresa Bogacka, Prezydent Lubelskiej Akademii WSEI.
Magdalena Tułecka
